เสียงจากชนชั้นแรงงาน: จากความสูญเสียสู่การไร้บ้าน และการต่อสู้เพื่อความมั่นคงในชีวิต
ต้นฉบับ: A Working-Class Testimony: From Grief to Homelessness and the Struggle for Stability
เขียนโดย Walter Capps | เผยแพร่วันที่ 26 ตุลาคม 2026 | Democratic Left
บทความนี้เป็นเรื่องเล่าจากประสบการณ์ส่วนตัวของผู้เขียน ซึ่งเคยเผยแพร่ฉบับหนึ่งใน The Red Thread ของ DSA สาขาแคนซัสซิตี
จากการสูญเสียครอบครัวสู่การไร้ที่อยู่อาศัย
ย้อนกลับไปในเดือนมีนาคม 2020 ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่สหรัฐอเมริกาเริ่มใช้มาตรการปิดเมืองเพื่อรับมือกับการระบาดของโควิด-19 ผมต้องเผชิญกับช่วงเวลาที่ยากลำบากอย่างยิ่งในการพยายามหาที่อยู่อาศัยที่มั่นคง หลังจากพ่อแม่เสียชีวิต ผมได้อาศัยอยู่กับป้าของผม แต่คืนหนึ่งเกิดการทะเลาะวิวาทขึ้น เนื่องจากผมเป็นคนที่มีรูปแบบการทำงานของระบบประสาทแตกต่างจากคนส่วนใหญ่ (neurodivergent) เสียงดังจึงอาจกระตุ้นประสาทสัมผัสของผมมากเกินกว่าจะรับไหว ในคืนนั้น ป้ากับแฟนของป้าดื่มสุราจนมึนเมาและเปิดเพลงเสียงดังตอนตีหนึ่ง เมื่อผมขอให้พวกเขาลดเสียงเพลงลงสถานการณ์กลับยิ่งเลวร้ายลง
พวกเขายึดโทรศัพท์ของผมไป ทำให้ผมไม่สามารถโทรขอความช่วยเหลือได้ และผมจำเป็นต้องป้องกันตัวเองด้วยกำลัง มีคนโทรแจ้งตำรวจ แต่สุดท้ายกลับเป็นผมที่ถูกจับและนำตัวเข้าคุก
มาตรการปิดเมืองเพื่อรับมือกับโควิด-19 เริ่มต้นขึ้นในวันเดียวกันนั้น ระหว่างอยู่ในเรือนจำ ผมถูกจัดให้อยู่ภายใต้การเฝ้าระวังเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย ทั้งที่ในขณะนั้นผมไม่ได้มีความคิดจะลงมือฆ่าตัวตายเลย เมื่อสถานการณ์โควิด-19 ทำให้เรือนจำขาดแคลนบุคลากรและทรัพยากร ผมจึงได้รับการปล่อยตัวอย่างรวดเร็ว แม้จะยังอยู่ภายใต้มาตรการเฝ้าระวังดังกล่าวก็ตาม ทันใดนั้นผมก็ไม่มีที่ไปอีกต่อไป
เพื่อนคนหนึ่งจากกลุ่มเล่นเกม Dungeons & Dragons ที่ผมเคยเข้าร่วมยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือและให้ผมพักอาศัยด้วย ผมได้งานที่ FedEx Ground และต้องปั่นจักรยานบนทางหลวงเป็นระยะทางไป-กลับรวมประมาณ 20 ไมล์ หรือราว 32 กิโลเมตรทุกคืนเพื่อไปทำงาน หลังจากเก็บเงินได้ระยะหนึ่งผมก็มีเงินมากพอที่จะทำสัญญาเช่าห้องในอาคารเดียวกับที่เพื่อนของผมอาศัยอยู่
แต่ต่อมาเจ้าของอาคารขายทรัพย์สินให้กับบริษัท KC Home Rental ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มบริษัทที่เป็นเจ้าของและให้เช่าที่อยู่อาศัยที่กำลังเข้าครอบครองที่อยู่อาศัยจำนวนมากทั่วสหรัฐฯ ในเวลานั้นผมจ่ายค่าเช่าเดือนละ 475 ดอลลาร์สหรัฐ บริษัทต้องการปรับปรุงอาคารและขึ้นค่าเช่าอย่างมากเพื่อเพิ่มผลกำไร เพื่อนของผมไม่สามารถแบกรับค่าเช่าใหม่ได้ จึงต้องย้ายออกไป และเพียงสองเดือนหลังจากนั้นเขาก็เสียชีวิตจากปัญหาสุขภาพ
เมื่อสัญญาเช่าของผมสิ้นสุดลงในเดือนพฤศจิกายน บริษัท KC Home Rental ก็ปฏิเสธที่จะต่อสัญญาเช่าให้เช่นกัน เพราะต้องการให้ห้องว่างเพื่อปรับปรุงและนำกลับไปขายต่อ
นั่นเป็นครั้งแรกที่ผมได้เผชิญกับปัญหาจากเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นบริษัทขนาดใหญ่ และเป็นครั้งที่สองในชีวิตที่ผมต้องกลายเป็นคนไร้บ้าน ผมได้เรียนรู้ในเวลาต่อมาว่าชีวิตนั้นยากลำบากเพียงใดเมื่อที่อยู่อาศัยถูกมองว่าเป็นสินค้าเพื่อแสวงหากำไรแทนที่จะเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์
เรื่องแบบนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับผมเพียงคนเดียว ชาวอเมริกันทั่วไปหลายพันคนต้องเผชิญกับความไม่มั่นคงด้านที่อยู่อาศัยทุกวัน โดยเฉพาะเมื่อบริษัทอย่าง KC Home Rental เข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ในชุมชนต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก
เรื่องนี้อาจเกิดขึ้นกับคุณได้เช่นกันมันเกิดขึ้นกับผม ซึ่งเป็นเพื่อนร่วมอุดมการณ์ของคุณ และอาจเกิดขึ้นแล้วหรือกำลังจะเกิดขึ้นกับเพื่อนบ้านหรือสมาชิกในครอบครัวของคุณก็ได้
เราไม่ควรมีบ้านที่ราคาเอื้อมถึงและเป็นที่อยู่อาศัยของเราอย่างแท้จริงหรือ? บ้านที่เราสามารถสร้างครอบครัว และเมื่อถึงเวลา ลูก ๆ ของเราก็ควรมีโอกาสเช่นเดียวกันในการเข้าถึงที่อยู่อาศัยที่ปลอดภัยและมีราคาที่จ่ายไหว
สิ่งที่เกิดขึ้นกับผมเป็นเรื่องเลวร้ายและผมเสียใจที่ต้องบอกว่า จนถึงวันนี้ผมก็ยังไม่มีที่อยู่อาศัยเป็นหลักแหล่ง ประสบการณ์ที่ผ่านมาได้ทิ้งบาดแผลทางจิตใจไว้กับผม ผมย้ายไปอยู่หลายแห่งหลังจากออกจากแคนซัสซิตี รวมถึงนิวออร์ลีนส์ รัฐลุยเซียนา และเมืองฟีนิกซ์ในช่วงฤดูหนาวหลายครั้ง ปัจจุบันผมอยู่ในนครนิวยอร์ก
ระบบช่วยเหลือคนไร้บ้าน: ความช่วยเหลือที่มาพร้อมเงื่อนไข
ผมได้เห็นการทำงานของบริการช่วยเหลือคนไร้บ้านในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ สำหรับผม นครนิวยอร์กเป็นแห่งแรกที่พบว่ามีเงินอุดหนุนค่าเช่าที่อยู่อาศัย (housing voucher) แต่ความช่วยเหลือนี้มีเงื่อนไขสำคัญ คือผู้ที่ต้องการรับความช่วยเหลือจำเป็นต้องพักอยู่ในระบบศูนย์พักพิงของเมือง
ขั้นตอนเริ่มต้นจากการเข้าพักในศูนย์รับเข้า จากนั้นเจ้าหน้าที่จะจัดส่งผู้เข้าพักไปยังศูนย์พักพิงเพื่อประเมินสถานการณ์ โดยต้องอยู่ที่นั่นอย่างน้อย 21 วัน ก่อนจะย้ายไปยังศูนย์พักพิงระยะยาว และจากจุดนั้นจึงจะสามารถดำเนินการขอรับคูปองช่วยเหลือด้านที่อยู่อาศัยได้
ศูนย์พักพิงไม่ใช่สถานที่ที่น่าอยู่ และก็ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นสถานที่ปลอดภัยเสมอไป ในกรณีของนิวยอร์ก ศูนย์พักพิงแต่ละแห่งมีกฎระเบียบและการจัดวางเตียงแตกต่างกันไป ผู้เข้าพักเสี่ยงต่อการถูกขโมยทรัพย์สินส่วนตัว และหากไม่มีปลั๊กไฟอยู่ใกล้เตียง การชาร์จโทรศัพท์มือถือก็กลายเป็นเรื่องยุ่งยาก
ห้องอาบน้ำมีลักษณะคล้ายห้องอาบน้ำรวมในห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า ซึ่งแทบไม่มีความเป็นส่วนตัว หากกลับเข้าศูนย์พักพิงไม่ทันเวลาที่กำหนด คุณอาจสูญเสียสิทธิในการใช้เตียง เว้นแต่จะมีเหตุผลที่ได้รับการยอมรับ และเหตุผลเดียวที่ได้รับการยอมรับก็คือการไปทำงาน โดยคุณต้องแสดงตารางเวลาการทำงานเป็นหลักฐานด้วย
ทุกครั้งที่กลับเข้าสู่ศูนย์พักพิง คุณต้องผ่านจุดรักษาความปลอดภัยและถูกตรวจค้น สิ่งเหล่านี้อาจทำให้คุณรู้สึกราวกับเป็นนักโทษ ทั้งที่คุณไม่ได้กระทำความผิด แต่เพียงเพราะไม่สามารถจ่ายค่าที่อยู่อาศัยได้ และไม่อาจดำเนินชีวิตให้เป็นไปตามความคาดหวังของสังคมทุนนิยมที่นับวันยิ่งสูงเกินกว่าจะทำได้จริง นี่คือสิ่งที่การกดทับเชิงโครงสร้างส่งผลต่อชีวิตผู้คน
เหตุใดเราจึงต้องต่อสู้เพื่อให้ทุกคนมีที่อยู่อาศัย
นี่คือเหตุผลที่การเรียกร้องให้ทุกคนเข้าถึงที่อยู่อาศัย หรือ Housing for All มีความสำคัญ
เพื่อให้มั่นใจว่าเราทุกคนมีสถานที่อยู่อาศัยที่ปลอดภัยและมั่นคง
นี่คือเหตุผลที่การรวมตัวจัดตั้งของผู้เช่ามีความสำคัญ
เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้คนตกหล่นจากระบบช่วยเหลือและถูกทอดทิ้งไว้ข้างหลัง
นี่คือเหตุผลที่การเมืองสังคมนิยมมีความสำคัญ
เพื่อสร้างระบบที่ออกแบบมาให้สามารถตอบสนองความต้องการของผู้คนที่ยากจนที่สุดในสังคมได้อย่างแท้จริง
จงร่วมกันต่อสู้เพื่ออนาคตที่ดีกว่า!
เรื่องราวของ Walter สะท้อนให้เห็นว่า การไร้บ้านไม่อาจอธิบายด้วยการกล่าวโทษบุคคล โดยละเลยเงื่อนไขทางเศรษฐกิจ ตลาดที่อยู่อาศัย และข้อจำกัดของระบบช่วยเหลือ แม้เขาจะพยายามทำงาน เก็บเงิน และเช่าบ้านด้วยตนเอง แต่เมื่อเจ้าของอสังหาริมทรัพย์เปลี่ยนมือและปรับขึ้นค่าเช่า ความมั่นคงที่สร้างมาอย่างยากลำบากก็พังทลายลงได้
ขณะเดียวกัน ประสบการณ์ในศูนย์พักพิงยังชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่างการจัดหาที่พักชั่วคราวกับการสร้างความมั่นคงในชีวิต เพราะแม้จะมีระบบช่วยเหลือแต่เงื่อนไขในการเข้าถึงบริการและกฎระเบียบต่าง ๆ ก็อาจเพิ่มภาระให้ผู้ที่กำลังประสบปัญหาอยู่แล้ว
ข้อเรียกร้องของผู้เขียนจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่การช่วยให้คนไร้บ้านมีที่พักในแต่ละคืน แต่เน้นถึงความจำเป็นในการสร้างระบบที่ทำให้ทุกคนสามารถเข้าถึงที่อยู่อาศัยที่ปลอดภัย มีราคาที่ผู้คนจ่ายไหว และมีความมั่นคงในระยะยาว รวมถึงการรวมตัวของผู้เช่าเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้คนสูญเสียบ้านและหลุดออกจากระบบช่วยเหลือ