จากการศึกษาในปี 2562 ที่ผ่านมา นำโดยมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียประมาณการณ์ได้ว่า จำนวนผู้สูงอายุในนิวออร์ลีนส์ สหรัฐอเมริกา จะประสบปัญหาไร้บ้านเพิ่มขึ้นเป็นสามเท่าในปี 2573 ซึ่งเป็นจำนวนมากกว่า 100,000 คน และคาดว่าวิกฤติดังกล่าวจะมีแนวโน้มแย่ลงไปเรื่อย ๆ
อัตราการเสียชีวิตอันเนื่องมาจากการใช้ยาเฟนทานิลเกินขนาดของคนไร้บ้านในย่านเทนเดอร์ลอยน์ เมืองซานฟรานซิสโก พุ่งสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ในช่วงที่ 5 ปีที่ผ่านมา ทางนายกเทศมนตรีของซานฟรานซิสโกได้ประกาศภาวะฉุกเฉินเมื่อเดือนธันวาคม และเสนอว่าจะออกกฎหมายปราบปรามผู้ค้ายา อย่างไรก็ดี มาตราการดังกล่าวได้รับเสียงคัดค้านจากนักวิชาการที่มองว่าการ “หักดิบ” เช่นนั้นไม่ใช่วิธีที่ยั่งยืน
บทความสรุปจากงานเสวนา Food for ALL: จากอาหารส่วนเกินสู่ความมั่นคงทางอาหารเพื่อกลุ่มเปราะบางในเขตเมืองที่จะชวนทุกท่านมาหาคำตอบว่า อาหารส่วนเกินคืออะไร? และเราจะใช้ประโยชน์จากมันอย่างไร? ถ้าเราจะนำอาหารส่วนเกินมาให้กลุ่มคนเปราะบางต้องทำอย่างไร? ข้อจำกัดมีอะไรบ้าง? ผ่านประสบการณ์จากผู้ทำงานจริงจากพื้นที่เชียงใหม่และกรุงเทพมหานคร ได้แก่ กลุ่ม Food Not Bomb CNX และมูลนิธิ SOS Thailand ที่แม้จะมีแนวคิดเริ่มต้นที่ต่างกัน แต่ก็ต่างมีเป้าหมายที่จะเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารให้แก่กลุ่มเปราะบางในพื้นที่ของตนเช่นเดียวกัน
ราบงานฉบับนี้มุ่งเน้นการศึกษาไปที่การทบทวนฐานข้อมูลและวิธีการเก็บข้อมูลคนจนเมืองของประเทศไทยในปัจจุบัน และเพื่อวิเคราะห์ช่องว่างและข้อจำกัดของฐานข้อมูลและวิธีการเก็บข้อมูลคนจนเมืองของประเทศไทย โดยกำหนดกรอบการทบทวนอยู่ภายในพื้นที่กรุงเทพมหานครและจังหวัดปริมณฑลโดยรอบ
ในการหาเสียงสำหรับการเลือกตั้งนายกเทศมนตรีของมณฑลลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ผู้สมัครต่างเสนอนโยบายเพิ่มสถานที่พักพิงกับคนไร้บ้านเป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ดี การเสนอนโยบายดังกล่าวไม่ได้คำนึงถึงความต้องการของคนไร้บ้านอย่างแท้จริง เนื่องจากสถานที่พักพิงที่ผู้สมัครหาเสียงนั้นเป็นสถานที่พักพิงแบบรวมกลุ่มที่ไม่สามารถให้ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยอย่างที่คนไร้บ้านต้องการได้
รัฐสภาสหรัฐอเมริกาได้ออกรัฐบัญญัติ McKinney-Vento Homeless Assistance ในปี 1987 โดยมีจุดประสงค์เพื่อช่วยเหลือนักเรียนไร้บ้านไม่ให้หลุดจากการศึกษา โดยรัฐบัญญัติดังกล่าวได้บัญญัติไว้ว่า ทางโรงเรียนประจำอำเภอต้องรับนักเรียนไร้บ้านให้เข้าเรียนทันทีและต้องพยายามไม่ให้พวกเขาหลุดจากการศึกษา ซึ่งหมายรวมถึงการจัดหาบริการอื่น ๆ ที่นักเรียนไร้บ้านต้องการ เช่น บริการรถรับส่ง การจัดหาอุปกรณ์การเรียน การติวหนังสืออีกด้วย โดยมีพี่เลี้ยงนักเรียนไร้บ้านคอยดูแล กฎหมายนี้ได้ช่วยสร้างความตระหนักรู้ถึงปัญหานักเรียนไร้บ้าน โดยมีนักเรียนประมาณ 1.4 ล้านคนหรือคิดเป็นประมาณ 2.7 เปอร์เซ็นต์ของนักเรียนทั้งหมดเข้ารับความช่วยเหลือจากโครงการภายใต้กฎหมายดังกล่าว
จากการนำเสนอข้อมูลทางสถิติว่าจำนวนคนไร้บ้านที่มีปัญหาสุขภาวะทางจิตมีจำนวนมาก อาจทำให้ประชาชนทั่วไปเข้าใจว่าโรคจิตเวชคือสาเหตุที่บุคคลกลายเป็นคนไร้บ้านแม้ว่าจะไม่ได้มีข้อมูลที่บ่งบอกว่าโรคจิตเวชเป็นสาเหตุของการเป็นคนไร้บ้านก็ตาม และยังทำให้ประชาชนเข้าใจไปอีกว่า คนไร้บ้านส่วนใหญ่มีโรคทางจิตเวช ความเข้าใจผิดเหล่านี้อาจนำไปสู่การมองการแก้ปัญหาคนไร้บ้านคือการแก้ที่ตัวบุคคลมากกว่าการแก้ที่ระบบโครงสร้างทางสังคม
คนไร้บ้านในเมืองนิวเดลีเผชิญกับความลำบากที่เพิ่มมากขึ้นในช่วงหน้าร้อน เนื่องจากไม่สามารถเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดหรือน้ำสำหรับอาบน้ำในห้องน้ำสาธารณะเพื่อคลายร้อนได้ นอกจากนี้ยังต้องเผชิญกับยุงที่เพิ่มขึ้นและอากาศที่ร้อนอย่างมาก จนไม่สามารถนั่งที่ริมถนนได้เนื่องจากพื้นถนนเก็บความร้อนไว้มาก ทั้งนี้รัฐบาลยังไม่ได้ให้ความช่วยเหลือมากนัก
แม้ว่าในช่วงต้นของการระบาดของไวรัสโควิด-19 ทางนิวซีแลนด์จะดูเหมือนสามารถลดปัญหาการไร้บ้านลงได้ แต่นิวซีแลนด์ยังคงเป็นหนึ่งในประเทศในกลุ่ม OECD ที่มีอัตราการไร้บ้านสูงที่สุด เนื่องจากการแก้ไขปัญหาเรื่องคนไร้บ้านในช่วงการระบาดของโควิด-19 เป็นเพียงการย้ายคนไร้บ้านในที่สาธารณะไปยังที่พักชั่วคร่าวเท่านั้น แต่ยังมีอีกหลายครัวเรือนที่ยังไม่สามารถอาศัยในบ้านถาวรได้
รัฐบาลไนจีเรียได้ดำเนินการไล่ที่หมู่บ้านกว่า 8 ชุมชน หรือบ้านมากกว่า 15,000 หลังที่บริเวณริมน้ำในหมู่บ้านดิโอบู เมืองพอร์ตฮาร์คอร์ต การไล่ที่ดังกล่าวส่งผลให้มีชาวบ้านหลายร้อยคนกลายเป็นคนไร้บ้านและต้องสูญเสียทรัพย์สินเป็นจำนวนมากโดยไร้ค่าชดเชยหรือที่อยู่อาศัยใหม่จากทางรัฐ
ท่ามกลางภาวะวิกฤติจากการระบาดของไวรัสโควิด-19 ผู้คนต่างได้รับผลกระทบทั่วทั้งสังคม โดยเฉพาะ “กลุ่มคนเปราะบาง” ที่มีความสามารถในการช่วยเหลือตนเองได้น้อย ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ กลุ่ม Food Not Bombs CNX ได้ลุกขึ้นมาช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง แม้ภารกิจของพวกเขาจะดูเรียบง่าย แต่แนวคิดและวิธีการของพวกเขาพิเศษและแตกต่างจากกลุ่มอื่น ๆ อย่างชัดเจน นั่นก็คือการให้ความช่วยเหลือไปพร้อม ๆ กับการต่อสู้กับระบบทุนนิยมผ่านการทำอาหารแจกจ่ายช่วยเหลือกลุ่มคนเปราะบาง พวกเขาขับเคลื่อนกลุ่มภายใต้ปรัชญา “อาหารคือสิทธิ” ด้วยแนวทางแบบ “อนาร์คิส” (Anarchist) ในบทความนี้เราจะพาไปตอบคำถามว่า ทำไมอาหารต้องเป็นสิทธิ? แนวทางแบบอนาร์คิสเป็นอย่างไร? ทำไมต้องเป็นแนวทางแบบอนาร์คิส? และสุดท้าย การปรับตัวของกลุ่ม Food Not Bombs CNX ต่อบริบทของสังคมไทยจะเป็นอย่างไร?
ในปี 2559-2563 มีคนไร้บ้านในเมืองใหญ่ของสหรัฐอเมริกาเสียชีวิตเพิ่มขึ้น 77 % โดยสาเหตุการเสียชีวิตเกิดจากหลายปัจจัย ไม่จะเป็นการเพิ่มขึ้นของจำนวนคนไร้บ้านและอันตรายที่เพิ่มขึ้น เช่น ความรุนแรง อุบัติเหตุรถยนต์ การเข้าไม่ถึงการรักษา และการใช้สารเสพติดที่เพิ่มขึ้นอย่างน่าเป็นกังวล โดยรวมแล้วพบว่าคนไร้บ้านเสี่ยงที่จะเสียชีวิตจากปัจจัยต่าง ๆ มากกว่าคนทั่วไปถึง 3 เท่า
